Vereniging voor Natuur-en Landschapsbescherming voor Midden-IJsselmonde en Oude Maas "De Carnisse Grienden"

foto's: Albert van Boerum en Thijs van der Sluijs


Ontstaan van de vereniging de Carnisse Grienden

De Carnisse Grienden heeft een oppervlakte van ongeveer 32 ha. In 1972 was de oppervlakte verdeeld over drie eigenaren. De staat, het recreatieschap "Oude Maas" en de baggermaatschappij Volker. Het recreatieschap was weer eigendom van zeven omliggende gemeenten.

In 1972 werd het plan geopperd dat Volker het gebied zou opspuiten en daarna haar deel zou doorverkopen aan het recreatieschap. Het recreatieschap zou er dan een recreatiegebied van maken zoals we dat nu kennen langs de Oude Maas.

Gelukkig waren er veel tegengeluiden en werd er een actiegroep opgericht tot behoud van de Carnisse Grienden. Deze actiegroep “Redt de Carnisse Grienden” heeft twee jaar actie gevoerd en gelobbyd voor het behoud van de grienden. Uit deze actiegroep is de vereniging ontstaan. 

De formele oprichtingsdatum van onze vereniging is 7 maart 1972. Waarna de koninklijke goedkeuring verleend werd op 28 maart 1973. Sinds 1 januari 2010 zijn wij door de belastingdienst als ANBI instelling aangemerkt.


Koedood

5-9-2020

De eerste excursie na ruim een half jaar zonder activiteiten, startte op de parkeerplaats langs de Rhoonse Baan. Vanaf daar gingen we met 10 deelnemers op pad. Onze gids Niels Godijn vertelde ons veel over het ontstaan van het Koedoodgebied en de veranderingen die het in de loop van de eeuwen heeft ondergaan.

 

Waarschijnlijk is de Koedood ontstaan door overstromingen in 1373 die ontstonden door grote rivierafvoeren. Oorspronkelijk stroomde dit water van de Oude Maas ter hoogte van de Carnisse Grienden naar de Nieuwe Maas en splitste daarmee het eiland IJsselmonde in twee delen. Deze splitsing had zelfs een verschil in dialecten tot gevolg tussen bijvoorbeeld Heerjansdam en Rhoon!

In 1580 werd besloten om de Koedood af te dammen. Ter hoogte van het huidige Heijplaat werd een sluis aangelegd zodat de Koedood kon worden gebruikt voor het afvoeren van het water uit de omliggende polders. Door de aanleg van de Waalhaven veranderde de waterhuishouding in het gebied ingrijpend. In de jaren vijftig werd de uitwatering verplaatst van de Waalhaven naar het gemaal Breeman in Barendrecht dat loost op de Oude Maas.

 

Het gebied rondom de Koedood is eigendom van de gemeente. Er vindt geen onderhoud plaats waardoor er spontaan een prachtig ruig gebied is ontstaan met een grote variëteit aan planten. Het wordt begraasd door Schotse Hooglanders, die zich tijdens onze wandeling helaas niet lieten zien. Het viel op dat het water in dit gebied erg schoon en helder is.

 

Op IJsselmonde is jarenlang gewerkt aan een klimaatbuffer die als een “natuurlijke spons” werkt. Deze spons vangt water op als het regent en levert het weer af in droger tijden. Zo vangt de buffer de eerste klappen van klimaatverandering op en ontstaat er minder afhankelijkheid van de verziltende rivieren rond IJsselmonde. Tegelijkertijd ontstaan er meer mogelijkheden voor natuur en recreatie. Deze klimaatbuffer bestaat uit meerdere deelgebieden met verschillende functies. In totaal is het een gebied van1.000 ha groot gebied, met een 10 km lange waterverbinding. Deze loopt van het Zuiderpark in Rotterdam, via het Zuidelijk Randpark en de Koedoodzone naar de Zuidpolder (de Blauwe Verbinding). Samen vormen deze onderdelen een duurzame en klimaatbestendige oplossing voor het waterbeheer op de korte en lange termijn.

Helaas zijn in de loop van de tijd veel plantensoorten verdwenen of gingen deze aanzienlijk in aantal achteruit. Dit heeft ook voor de insecten- en vogelstand gevolgen. Gelukkig hebben we tijdens de wandeling toch verschillende soorten vogels kunnen zien en horen, evenals vlinder en libellen.

De leidingenstrook die o.a. langs de Poelweg loopt is op het ogenblik als grasland in gebruik. DCG heeft zich ingezet om de eigenaar te stimuleren hier een meer gevarieerdere, bloemrijkere begroeiing toe te passen. Dit zal mettertijd moeten leiden tot meer vogels en insecten en tot een groenere uitstraling van het gebied.

 

Na een mooie wandeling onder een echte Hollandse wolkenlucht waren we twee uur later weer terug bij ons beginpunt na.

 

 

Connie

Tiengemeten

19-9-2020

Voor we in Nieuwendijk de pont opgingen werden we al verwelkomd door onze gids Kees, die ons namens Natuurmonumenten een deel van het eiland zou laten zien.

Om te beginnen kregen we in het bezoekerscentrum uitleg over de geschiedenis van het eiland,

Tiengemeten is ontstaan als zandplaat in het Haringvliet en is in de loop van de eeuwen uitgegroeid tot een eiland. Door de getijdenwerking en kleiaanslibbing bleven er gronden in westelijke richting aanwassen, waardoor er in de eerste helft van de 19e eeuw vier grote polders konden worden bedijkt.

 

Al in 1805 had de regering de oostelijke punt van het eiland in gebruik genomen als quarantaineplaats. De zeeschepen die uit het Verre Oosten kwamen moesten hier een paar weken in quarantaine liggen om te kijken of de bemanning geen besmettelijke ziekten, zoals de pest, onder de leden hadden. Als na een aantal weken de bemanning in goede gezondheid verkeerde, mochten de schepen naar de haven van Rotterdam. Later werd deze quarantaineplaats opgeheven en werd er een Marinebasis met een kruitmagazijn en een kazerne gevestigd.

 

Het eiland kwam in 1836 in bezit van Mr. Baron van Brienen van de Groote Lindt, die het eiland aan individuele boeren verpachtte. Er ontstonden uiteindelijk acht boerderijen. Na zijn overlijden in 1903, werd door zijn erfgenamen het bezit ingebracht in de NV Maatschappij ‘Eiland de Tiengemeten’.

Rond 1970 werden de aandelen van deze Maatschappij verkocht aan het baggerconcern Volker Stevin. Dit concern wilde het eiland gebruiken als baggerdepot voor vervuild slib uit de Rotterdamse haven. Na hevige strijd van de akkerbouwers werd dit plan van tafel geschoven. Vervolgens verkocht Volker Stevin in 1987 het eiland aan de verzekeraar Fortis Amev. Deze wilde het rendement verhogen en bedacht allerlei plannen voor het eiland zoals een recreatiepark, een windmolenproject, een vliegveld, een uitwijkhaven voor Rotterdam etc. etc. Alles ……behalve het eiland laten zoals het was. De boeren van het eiland hebben al deze plannen weerstaan. Totdat eind 1993 de Provincie Zuid-Holland besloot, in het kader van de Ecologische Hoofdstructuur, extra natuurgebieden aan te wijzen, waaronder het eiland.

Op 1 januari 1997 werd het eiland door Fortis Amev verkocht aan drie partijen, te weten: Rijkswaterstaat, het Ministerie van Landbouw en de Provincie Zuid-Holland. Vervolgens werd het eiland voor een symbolisch bedrag aan de Vereniging Natuurmonumenten verkocht om het om te vormen tot een natuurgebied.

In 2006 vertrok de laatste boer van Tiengemeten

 

Na deze uitleg gingen we op pad naar het westelijk deel van het eiland.

Wij kozen voor een wandeling die gedeeltelijk langs het Vuile Gat liep met telkens mooie uitzichten over het water. Een ander deel van de wandeling ging via vlonders door een gebied met veel riet.

We zagen een kudde Schotse Hooglanders, die daar het hele jaar bivakkeert. Deze kudde bestaat alleen uit vrouwtjes om zodoende de populatie niet uit de hand te laten lopen. Na anderhalf uur lopen namen we de tijd om even uit te blazen op de Rietheuvel, een van de hogere punten van het eiland, waar we onze zelf meegebrachte lunch gebruikten.

Hoewel het gebied bekend staat om de vele vogelsoorten die er voorkomen, zelfs de zeearend strijkt hier regelmatig neer, hebben wij er op onze wandeling helaas niet veel kunnen spotten. Volgens de gids was dit al een aantal weken het geval, waarvoor hij echter geen verklaring kon geven.

De deelnemers die nog energie genoeg hadden liepen met de gids via een omweg terug naar het beginpunt. De anderen liepen rechtstreeks naar het bezoekerscentrum.

Na een relaxte dag met prachtig weer namen we de boot van 15.00 uur terug.

Het is zeker de moeite waard om deze excursie in de toekomst te herhalen en dan bijvoorbeeld het oostelijke deel van het eiland te verkennen.

Ook is het eiland heel aantrekkelijk voor diegenen die op eigen gelegenheid een dag in ongerepte natuur willen rondstruinen. Je mag overal lopen en prikkeldraad of bordjes “verboden toegang” zal je niet tegenkomen!

 

Connie



Bijzonder hoog water in de grienden op 7 oktober 2017


gepubliceerd op 11 februari 2016

Wout Uittenbogaart filmde springtij in de grienden

Gepubliceerd op 10 feb. 2016

René Sluimer filmde deze twee wassende bevers in de Rhoonse Grienden. 



De vereniging bestaat in 2017 45 jaar. Opgericht om de Carnisse grienden tegen opspuiten te behoeden is de vereniging uitgegroeid tot een actieve vereniging die zich inzet tot het promoten en behouden van onze unieke en één van de laatste getijdengrienden in Nederland. Ook het polderlandschap dat zo nadrukkelijk aansluit bij de Grienden rekenen wij tot ons speerpunt. Niet voor niets heet de vereniging voluit: Vereniging voor Natuur-en Landschapsbescherming voor Midden-IJsselmonde en Oude Maas.

 

Het gebied kent een rijke historie en heeft een weelde aan bijzondere planten en dieren. De griendcultuur wordt in de Rhoonse Grienden nog steeds in stand gehouden, door de wilgen in het gebied in een cyclus van drie jaar te knotten. De griendcultuur in de Carnisse Grienden wordt wegens bezuinigingen niet meer drie jaarlijks geknot. Besloten is dit gebied vrij te laten in haar natuurlijke groei. Wel worden de paden onderhouden. Reden genoeg om een bezoek te brengen aan deze mooie natuurgebieden. U kunt er heerlijk wandelen. Veel paden door de grienden zijn geschikt voor rolstoelgebruikers.


Klik op de pin voor: Rhoonse Grienden, Klein Profijt, Carnisse Grienden en het begin Vossenpad